بردهداری در ایران باستان و آیین زرتشت:
وجود بردهداری و به رسمیت شناختن آن در ایران باستان و آیین زرتشت، امر مسلمی بوده و در الواح هخامنشی، کتب تاریخی و منابع دینی زرتشتی، مطالب فراوانی در مورد بردگان، کنیزان و امور مربوط به آنان آمده است.
الف) ایران باستان:
والتر هینتس و هاید ماری کخ بر اساس الواح هخامنشی، از وجود بازار بردهفروشان در نزدیکی تخت جمشید خبر دادهاند.
آنها همچنین از میزان جیره ناچیز بردگان سخن گفته اند (داریوش و ایرانیان، والتر هینتس، ترجمه پرویز رجبی، ص ۲۵۱ و ۳۴۶-۳۴۷ و ۳۵۱ و ۴۷۲-۴۷۴؛ از زبان داریوش، هاید ماری کخ، ص ۶۰-۶۹)
در بند هفتم کتیبه بیستون، داریوش مردم سرزمینهایی را که تصرف کرده است، بندگان خود معرفی می کند: «داریوش شاه گوید: این [است] کشورهایی که از آنِ من شدند. به خواست اهورامزدا بندگان من بودند. به من باج دادند. آنچه از طرف من به آنها گفته شد، چه شب، چه روز همان کرده شد.»
بر اساس نظر آمیلی کورت (ایرانشناس مشهور)، در عصر هخامنشی حتی مردم ایران نیز بنده شاه محسوب می شدند (هخامنشیان، آمیلی کورت، ص ۱۰۴)
خواندن این عبارات کوروش کبیر از تاریخ هرودوت هم خالی از لطف نیست: «سرانجام حادثهای که در سارد برای من روی داده است چه خواهد بود؟ چنین بهنظر میرسد که لیدیها دست از ایجاد مشکلات برای من و خود برنخواهند داشت. در اندیشهام که آیا بهتر نیست آنها را به بردگی و اسارت درآورم.» (تاریخ هرودوت، ج ۱، ص ۲۳۵، بند ۱۵۵)
